7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu cá ngừ Việt Nam sang Nhật Bản đạt hơn 22 triệu USD (chỉ tăng 1% so với cùng kỳ năm 2025). Thực trạng này buộc các doanh nghiệp trong nước phải tái cơ cấu, hướng tới nâng cao chất lượng và chế biến sâu thay vì chạy theo lượng.
Tăng trưởng sản lượng chững lại và sự trập trùng về kim ngạch
Báo cáo từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) phản ảnh nhịp tăng thiếu ổn định của thị trường Nhật Bản:
-
Tăng trưởng khiêm tốn: Tổng kim ngạch 7 tháng đầu năm 2026 đạt hơn 22 triệu USD, tăng nhẹ 1% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy dư địa mở rộng quy mô sản lượng đang ngày càng hẹp.
-
Biến động qua các tháng: Tháng 1 bứt phá mạnh tăng 95%, nhưng nhanh chóng sụt giảm ở tháng 2 (giảm 30%) và tháng 3 (giảm 17%). Đến tháng 7/2026, kim ngạch tiếp tục giảm 9% xuống còn khoảng 2,5 triệu USD.
-
Cơ cấu mặt hàng: Cá ngừ đông lạnh dạng loin/philê/thịt cắt khối (mã HS0304) giữ vai trò chủ lực đạt hơn 10 triệu USD (tăng 10% trong 6 tháng). Cá ngừ chế biến đạt gần 9 triệu USD. Nhóm đóng hộp có tốc độ tăng tốt nhưng quy mô nhỏ, một phần phục vụ phân khúc thức ăn cho thú cưng.
Xu hướng “nhập ít hơn nhưng chi nhiều hơn” của thị trường Nhật Bản
Dữ liệu nhập khẩu từ phía Nhật Bản cho thấy sự thay đổi rõ rệt về thị hiếu tiêu dùng:
-
Gia tăng về giá trị: Trong 5 tháng đầu năm 2026, Nhật Bản chi gần 928 triệu USD nhập khẩu cá ngừ toàn cầu (tăng 14% về giá trị), nhưng khối lượng lại giảm sâu 25% (chỉ đạt khoảng 94.000 tấn).
-
Ưu tiên phân khúc cao cấp: Khoảng cách giữa giá trị và sản lượng cho thấy giá trị mỗi đơn hàng tăng lên, người tiêu dùng Nhật Bản sẵn sàng chi trả cao hơn cho các sản phẩm có chất lượng vượt trội.
Động lực và giải pháp bứt phá cho doanh nghiệp Việt Nam
Để tận dụng hiệu quả dư địa tại thị trường Nhật Bản trong bối cảnh mới, các doanh nghiệp cần thực hiện các giải pháp trọng tâm:
-
Tập trung chế biến sâu: Dịch chuyển mạnh sang các dòng sản phẩm ăn liền, cá ngừ chế biến sâu và các sản phẩm tiêu chuẩn cao phục vụ phân khúc sashimi, sushi thay vì xuất khẩu thô hoặc chế biến đơn giản.
-
Kiểm soát chuỗi cung ứng và chống IUU: Nâng cao chất lượng bảo quản sau thu hoạch, kiểm soát chuỗi khai thác – vận chuyển – chế biến nhằm bảo đảm độ tươi, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn thực phẩm và quy định chống khai thác IUU.
-
Khai thác phân khúc ngách: Đẩy mạnh phát triển các dòng sản phẩm cá ngừ đóng hộp chất lượng cao phục vụ thị trường thức ăn thú cưng cao cấp đang phát triển tại Nhật Bản.
