Chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng diễn ra vào thời điểm mối quan hệ song phương đang trên đà phát triển tốt đẹp nhất. Trong khuôn khổ chuyến công tác, chiều ngày 12-7-2026 tại Tokyo, Đại tướng đã tới thăm và làm việc với Đại sứ quán Việt Nam, mở ra không gian thảo luận sâu sắc về các chiến lược phát triển kinh tế, khoa học công nghệ, quản trị quốc gia và định hướng công nghiệp quốc phòng thế hệ mới.
Cụ thể hóa tầm nhìn “Đối tác chiến lược toàn diện” tại địa bàn trọng điểm
Báo cáo với Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu khẳng định cơ quan đại diện luôn phát huy tốt vai trò cầu nối, đóng góp thiết thực vào việc củng cố quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình, thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới. Hiện nay, Nhật Bản giữ vững vị trí là một trong những bạn lớn, nhà đầu tư lớn, đối tác thương mại thuộc top 4 và là thị trường du lịch trọng điểm của Việt Nam.
Với sự tham gia đồng hành của 8-9 bộ, ngành cùng hệ thống cơ quan đại diện gồm Đại sứ quán và 2 Tổng lãnh sự, Chính phủ Việt Nam thể hiện rõ cam kết thúc đẩy hợp tác liên chính phủ một cách mạnh mẽ. Để tối ưu hóa nguồn lực còn mỏng, cuộc họp nhấn mạnh việc phân định rõ vai trò của từng bộ ngành để tránh chồng chéo, đồng thời đặt ra các KPI “nghệ thuật” đơn giản nhưng tập trung để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo ra những tín hiệu tích cực về giao thương song phương.
Phát triển nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy khoa học công nghệ
Nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ trong bối cảnh các nước phát triển đang duy trì biên độ ổn định từ 1–5%, Việt Nam xác định khoa học, công nghệ và đào tạo nhân tài là mũi nhọn đột phá.
-
Hợp tác nghiên cứu chung: Sau khi kiểm tra 2 nghiên cứu chung song phương vào năm 2025, hai nước tiếp tục mở rộng và thu hút thêm các dự án mới, định hướng hoạt động theo lối đi khác biệt để dẫn dắt công nghệ.
-
Quản trị nguồn nhân lực: Xây dựng kế hoạch dài hạn nhằm phát huy năng lực của các nhà khoa học, trí thức trẻ gắn liền với nhu cầu công nghệ thực tiễn.
-
Điểm sáng từ lực lượng nghiên cứu sinh quân đội: Hiện có 63 cán bộ, học viên thuộc hệ thống quân đội đang học tập tại Nhật Bản, trong đó có 36 nghiên cứu sinh tiến sĩ chuyên sâu về các ngành công nghệ lõi như hàng không vũ trụ, bán dẫn, CNTT và công nghệ điều khiển. Lực lượng này không chỉ đạt thành tích học thuật cao với nhiều bài báo quốc tế mà còn tích cực lan tỏa hình ảnh Quân đội nhân dân Việt Nam. Ban lãnh đạo kiến nghị cần có chính sách bố trí công tác phù hợp, hỗ trợ giai đoạn hội nhập khi các học viên này về nước.
Điểm tựa vững chắc từ cộng đồng hơn 680.000 người Việt tại Nhật
Đại tướng Phan Văn Giang ghi nhận và đánh giá cao vai trò của Đại sứ quán cũng như các hội đoàn trong việc gắn kết cộng đồng hơn 680.000 người Việt Nam tại Nhật Bản – cộng đồng người nước ngoài lớn thứ 2 tại quốc gia này. Tập hợp đa dạng từ lao động, du học sinh đến các gia đình trẻ, cộng đồng luôn nhận được sự hỗ trợ pháp lý, việc làm và an sinh kịp thời từ Liên hiệp hội và các cơ quan đại diện.
Tinh thần tương thân tương ái của kiều bào tại Nhật cũng được khẳng định rõ nét khi nhanh chóng quyên góp hiện vật trị giá hơn 3 tỷ 600 triệu đồng để hỗ trợ đồng bào trong nước chịu ảnh hưởng bởi cơn bão số 3 vừa qua. Để phát huy nguồn lực này, các bên kiến nghị Chính phủ sớm có cơ chế thu hút đội ngũ trí thức, doanh nhân kiều bào và đẩy mạnh liên kết trực tiếp giữa các địa phương trong nước với hội đoàn tại Nhật.
Tự chủ công nghiệp quốc phòng gắn liền với cải cách quản trị quốc gia
Một trong những nội dung trọng tâm được phân tích sâu tại cuộc họp là chiến lược phát triển công nghiệp quốc phòng theo hướng “tự lực, tự chủ, tự cường, lưỡng dụng và hiện đại”.
-
Thu hút nhân tài quốc tế: Việt Nam định hướng thu hút các nhân sự chất lượng cao từ các tập đoàn hàng không lớn toàn cầu như Airbus, Boeing về làm việc, phục vụ mục tiêu xây dựng quân đội hiện đại và đóng góp cho nền kinh tế quốc dân.
-
Xu hướng tự chủ vũ khí: Trong bối cảnh Nhật Bản có những thay đổi chính sách về xuất khẩu vũ khí, Việt Nam cũng ghi nhận những bước tiến khi bước đầu xuất khẩu sản phẩm quốc phòng và hướng tới tự chủ sản xuất. Triển lãm công nghiệp quốc phòng sắp tới sẽ là cơ hội lớn để hai nước thúc đẩy các chương trình hợp tác cụ thể trong lĩnh vực này.
Bên cạnh đó, việc tham chiếu mô hình quản trị hiệu quả của nước bạn cũng đặt ra yêu cầu cải cách quản trị địa phương tại Việt Nam. Các mô hình sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã/thôn tại Hà Nội, TP.HCM, Thanh Hóa hay các sáng kiến số hóa thủ tục công, luân chuyển sách miễn phí qua thư viện cần tiếp tục được tối ưu hóa để phục vụ người dân tốt hơn.
Khép lại buổi làm việc, Đại tướng Phan Văn Giang bày tỏ niềm tin tưởng tập thể cán bộ, nhân viên Đại sứ quán sẽ tiếp tục đoàn kết, đóng góp nhiều hơn nữa vào việc làm sâu sắc mối quan hệ hữu nghị song phương, đồng thời đưa hợp tác quốc phòng Việt Nam – Nhật Bản ngày càng thực chất, hiệu quả và xứng tầm.
