Khi những ngày nắng nóng cực đoan vượt ngưỡng 40°C xuất hiện ngày càng dày đặc, chính quyền Tokyo (Nhật Bản) đã đưa ra một quyết định táo bạo nhằm hạ nhiệt phòng làm việc và giảm tải cho hệ thống điện quốc gia: Khuyến khích công chức, nhân viên văn phòng mặc quần đùi đến công sở.
Tại một quốc gia vốn nổi tiếng với những quy chuẩn khắt khe về trang phục công sở như Nhật Bản, việc những chiếc quần đùi xuất hiện tại cơ quan công quyền đang tạo ra một làn sóng tranh luận sôi nổi giữa tư duy thích ứng thời tiết và định kiến thẩm mỹ truyền thống.
Từ bỏ veston, mặc quần đùi đi làm
Giữa cái nóng hầm hập 34°C của mùa hè Tokyo, ông Noboru Watanabe – một quan chức 50 tuổi thuộc chính quyền thành phố đã quyết định cất bộ vest tối màu quen thuộc vào tủ để diện một chiếc quần đùi đến công sở.
“Ban đầu tôi thấy khá ngượng khi để lộ chân ở nơi làm việc, nhưng mặc rồi mới thấy thực sự rất thoải mái” – Ông Watanabe chia sẻ. Dù vẫn mặc áo sơ mi lịch sự khi cần thiết, vị công chức này thừa nhận những quy chuẩn trang phục cũ đã trở nên quá ngột ngạt trong thời tiết hiện tại.
Sáng kiến nới lỏng quy chế trang phục này được Thống đốc Tokyo Yuriko Koike chính thức công bố vào mùa xuân năm nay, trong bối cảnh hạ tầng năng lượng của Nhật Bản đang phải đối mặt với những thách thức chưa từng có.
Đây thực chất là bước tiến hóa của “Cool Biz” – chiến dịch tiết kiệm năng lượng huyền thoại được bà Koike khởi xướng từ năm 2005 khi còn là Bộ trưởng Môi trường. Nếu như trước đây, “Cool Biz” chỉ dừng lại ở việc khuyến khích bỏ cà vạt và áo vest để giảm nhu cầu chạy điều hòa, thì phiên bản nâng cấp năm nay cho phép nhân viên mặc áo polo, áo phông, đi giày thể thao và thậm chí là mặc quần đùi, tùy thuộc vào tính chất công việc.
Áp lực năng lượng và thời tiết cực đoan kỷ lục
Quyết định mang tính đột phá của chính quyền Tokyo không phải là một sở thích ngẫu hứng, mà là phản ứng sinh tồn trước thực tế khí hậu khắc nghiệt và áp lực kinh tế:
-
Khủng hoảng năng lượng: Biến động chính trị tại Trung Đông đã đẩy giá dầu và khí đốt nhập khẩu của Nhật Bản lên cao kỷ lục, buộc các văn phòng phải tìm mọi cách cắt giảm tiêu thụ điện.
-
Mùa hè nóng nhất lịch sử: Theo Cơ quan Khí tượng Nhật Bản, năm 2025 vừa qua là mùa hè nóng kỷ lục kể từ khi nước này bắt đầu ghi nhận dữ liệu vào năm 1898.
-
Thuật ngữ mới “Kokusho”: Nhiệt độ vượt ngưỡng 40°C xuất hiện với tần suất dày đặc đến mức giới chức khí tượng Nhật Bản phải chính thức khai sinh thuật ngữ “kokusho” (nắng nóng cực đoan trên 40°C) để cảnh báo người dân.
Cuộc đụng độ văn hóa tại công sở xứ Phù Tang
Dù mang lại lợi ích thiết thực trong việc điều hòa thân nhiệt và tiết kiệm điện, làn sóng “quần đùi công sở” vẫn vấp phải những rào cản vô hình từ văn hóa thẩm mỹ truyền thống của người Nhật.
Nhiều người trẻ tuổi bày tỏ sự ủng hộ nhiệt liệt trước sự thay đổi này. Anh Takayuki Deguchi (30 tuổi, nhân viên tiếp thị) nhận định: “Tôi nghĩ việc có thể mặc quần đùi để tự điều chỉnh thân nhiệt là bước đi rất thực tế và linh hoạt trong thời tiết này”. Đồng quan điểm, anh Takuya Ozawa (38 tuổi, nhân viên chính quyền Tokyo) cho biết quãng đường đi bộ đi làm và về nhà bằng tàu điện ngầm đã bớt đi phần nào sự tra tấn nhờ chiếc quần ngắn mát mẻ.
Ở chiều ngược lại, định kiến về sự “lịch sự” vẫn là một bức tường kiên cố.
“Tôi luôn quan niệm quần đùi chỉ dành cho những ngày nghỉ. Việc để lộ đôi chân nhiều lông ở văn phòng thực sự không tạo cảm giác chuyên nghiệp và lịch sự tối thiểu nơi công sở”
— Bà Sachie Koike (52 tuổi, môi giới bất động sản) thẳng thắn bày tỏ sự phản đối.
Mặc dù vậy, khi biến đổi khí hậu đang đẩy nhiệt độ Trái Đất lên những giới hạn mới, người Nhật có lẽ sẽ phải học cách làm quen với những đôi chân trần tại văn phòng. Cuộc chiến tiết kiệm điện năng giờ đây không chỉ là câu chuyện tắt bớt một bóng đèn, mà là sự thay đổi trong cả tư duy và nếp sống của một trong những nền văn hóa công sở bảo thủ nhất thế giới.
