Trận động đất mạnh 6,8 độ xảy ra ngày 28/7 tại tỉnh Kumamoto (Nhật Bản) ghi nhận mức độ thiệt hại về người thấp hơn nhiều so với thảm họa cách đây 10 năm hay trận động đất có cường độ tương đương tại Venezuela, nhờ chiến lược củng cố hạ tầng và nâng cao năng lực ứng phó tại chỗ.
Nâng chuẩn chất lượng công trình và hạ tầng đô thị
Chiến lược đầu tư hàng chục tỷ USD trong một thập kỷ qua đã giúp tỉnh Kumamoto bảo vệ hiệu quả hệ thống hạ tầng trước rung chấn mạnh:
-
Tối ưu hóa các công trình hành chính thiết yếu: Tòa thị chính thành phố Uto – công trình từng bị sập trong trận động đất năm 2016 – được xây mới vào năm 2023 với hệ thống móng giảm chấn bằng cao su và thép. Tòa nhà hoàn toàn không bị tổn hại dù tâm chấn trận động đất vừa qua chỉ cách chưa đầy 8 km.
-
Chuẩn hóa quy chuẩn xây dựng: Nhật Bản áp dụng bộ tiêu chuẩn chống động đất nghiêm ngặt với hệ khung thép và móng bê tông kiên cố. Trái ngược với các ngôi nhà gỗ cổ truyền bị đổ sập, các công trình hiện đại hầu như không bị ảnh hưởng.
-
Chính sách hỗ trợ gia cố nhà dân: Chính quyền tỉnh Kumamoto đã trợ cấp chi phí cải tạo kết cấu gỗ và thay thế ngói đất nặng cho người dân. Đến năm 2024, khoảng 90% công trình tại địa phương đã đáp ứng chuẩn chống động đất quốc gia.
Tăng cường tập huấn kỹ năng và chủ động ứng phó tại chỗ
Năng lực tự cứu hộ của cộng đồng trở thành mắt xích then chốt giúp giảm thiểu thương vong trong những giờ đầu thảm họa:
-
Kích hoạt mạng lưới cứu hộ cơ sở: Lực lượng giáo viên, quản lý cộng đồng và người dân tại các địa phương như Yatsushiro hay làng Nishihara đã chủ động mở điểm sơ tán, cung cấp nhu yếu phẩm và hỗ trợ lẫn nhau ngay trước khi có chỉ đạo chính thức.
-
Diễn tập phòng chống thiên tai định kỳ: Người dân tại các vùng nằm trên đới đứt gãy được tập huấn kỹ năng ứng phó từ nhỏ và tham gia các buổi diễn tập quy mô lớn hai năm một lần, chuẩn bị sẵn tâm lý tự lực khi giao thông bị chia cắt.
-
Khả năng tự lực của cộng đồng: Sự phối hợp nhịp nhàng giữa người dân địa phương giúp duy trì trật tự, tiếp tế lương thực và giảm tải áp lực cho lực lượng cứu hộ chuyên nghiệp.
