Chuỗi hoạt động ngoại giao cấp cao liên tục của Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka vừa qua đã mở ra một chương mới đầy triển vọng trong việc định hình và cụ thể hóa dòng chảy hợp tác cấp địa phương giữa Việt Nam và vùng kinh tế trọng điểm Kansai, Nhật Bản.
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh mối quan hệ giữa hai quốc gia đang ở giai đoạn phát triển tốt đẹp nhất lịch sử sau khi nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vì Hòa bình và Thịnh vượng tại Châu Á và trên Thế giới. Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae trước đó đã tạo ra xung lực chính trị mạnh mẽ, làm tiền đề để các địa phương chuyển hóa các cam kết vĩ mô thành những đề án, chương trình hành động thực tiễn mang tính bứt phá.
Chuyển dịch dòng vốn đầu tư vào các mũi nhọn kinh tế mới
Trong các cuộc hội đàm sâu rộng với Thống đốc tỉnh Osaka Yoshimura Hirofumi và Thị trưởng thành phố Osaka Yokoyama Hideyuki, đại diện ngoại giao Việt Nam đã chủ động định vị lại không gian hợp tác dựa trên các xu hướng chuyển dịch kinh tế toàn cầu. Chúc mừng Osaka tổ chức thành công Đại triển lãm thế giới EXPO 2025 Osaka, Kansai, phía Việt Nam đánh giá cao tầm nhìn của các kiến trúc sư quy hoạch Nhật Bản thông qua các sáng kiến tiếp nối như Triển lãm Y tế Thế giới (World Health Expo 2026) và Triển lãm Khởi nghiệp Toàn cầu (Global Startup Expo 2026).
Đây không chỉ là các sự kiện thương mại thuần túy mà là những không gian hội tụ công nghệ mang tính định hình tương lai. Các lĩnh vực này hoàn toàn đồng điệu với các ưu tiên cốt lõi trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam hiện nay, bao gồm: đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số toàn diện, công nghiệp công nghệ cao và xây dựng hệ thống y tế an sinh bền vững.
Đặc biệt, mối quan hệ hữu nghị kiểu mẫu giữa thành phố Osaka và Thành phố Hồ Chí Minh được hai bên phân tích như một điểm sáng về ngoại giao đô thị. Khởi nguồn từ cơ chế Mạng lưới các thành phố đối tác kinh doanh (Business Partner City – BPC) được thiết lập bền bỉ từ năm 1997, mô hình hợp tác này đang dịch chuyển mạnh mẽ từ các ngành công nghiệp truyền thống sang các lĩnh vực tăng trưởng xanh. Các dự án hợp tác tiêu biểu về phát triển đô thị bền vững, bảo vệ môi trường, giảm phát thải carbon và thúc đẩy chuyển đổi xanh tại Thành phố Hồ Chí Minh là những minh chứng sống động cho tư duy hợp tác trách nhiệm và dài hạn.
Thông tin với các đối tác Nhật Bản về không gian phát triển mới của Thành phố Hồ Chí Minh sau khi hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính, Tổng Lãnh sự Nguyễn Trường Sơn nhấn mạnh định hướng đưa siêu đô thị này trở thành một trung tâm kinh tế tổng hợp năng động, kết nối trực tiếp với dòng chảy logistics và kinh tế biển toàn cầu. Từ nền tảng đó, Việt Nam đề xuất mở rộng biên độ hợp tác sang các phân khúc có hàm lượng giá trị gia tăng cao như đô thị thông minh, công nghệ xanh, y tế chuyên sâu và các dịch vụ an sinh xã hội như viện dưỡng lão – lĩnh vực mà Nhật Bản có thế mạnh tuyệt đối về kinh tế tri thức và kinh nghiệm quản trị.
Kết nối mạng lưới địa phương và định chế hóa nguồn nhân lực
Một trong những thành công lớn của chuỗi hoạt động ngoại giao lần này là việc mở rộng mạng lưới liên kết vùng, vượt ra ngoài các khuôn khổ hợp tác truyền thống sẵn có. Tổng Lãnh sự quán Việt Nam đã chính thức truyền tải nguyện vọng và thiết lập nhịp cầu để tỉnh Quảng Ninh tăng cường quan hệ hữu nghị, trao đổi thương mại với tỉnh Osaka trong thời gian tới. Việc kết nối một trung tâm công nghiệp, du lịch hàng đầu vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc Việt Nam với trung tâm công nghiệp, thương mại sầm uất bậc nhất vùng Kansai hứa hẹn sẽ tạo ra một cực tăng trưởng mới trong bản đồ hợp tác song phương.
Song song với dòng chảy vốn và công nghệ, bài toán nguồn nhân lực tiếp tục được đưa lên bàn nghị sự với tư duy chiến lược. Mô hình hợp tác đào tạo và cung ứng lao động thông qua chương trình “MEET IN OSAKA” đã được hai bên đánh giá cao về tính hiệu quả và độ cam kết sâu.
Thống đốc Yoshimura Hirofumi và các nhà lãnh đạo Hội đồng nhân dân tỉnh Osaka khẳng định, thế hệ trẻ chính là “chìa khóa vàng” và là nền tảng vững chắc nhất cho sự phát triển trường tồn của quan hệ hai nước. Cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản nói chung và vùng Kansai nói riêng không chỉ đóng vai trò bù đắp sự thiếu hụt lao động mang tính cơ học cho nền kinh tế sở tại, mà đã trở thành những chủ thể kinh tế tích cực, tham gia sâu vào chuỗi giá trị và thúc đẩy giao lưu nhân dân sâu sắc.
Số hóa quản trị cộng đồng và bảo tồn bản sắc văn hóa
Làm việc với lãnh đạo Hội đồng nhân dân thành phố Sakai và Chủ tịch Hasegawa Shunei, cơ quan ngoại giao Việt Nam ghi nhận tốc độ phát triển ấn tượng của cộng đồng người Việt tại đây với hơn 5.000 công dân đang học tập và lập nghiệp. Để bảo đảm cho sự phát triển ổn định này, hai bên đã đạt được đồng thuận quan trọng về việc thiết lập cơ chế trao đổi thông tin định kỳ, phối hợp tuyên truyền, phổ biến pháp luật và các quy định của địa phương. Mục tiêu cốt lõi là xây dựng một cộng đồng người Việt Nam vững mạnh về kinh tế, tôn trọng pháp luật sở tại, hội nhập sâu sắc nhưng không hòa tan, luôn giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
Bên cạnh các nội dung chính trị, kinh tế khô khan, dòng chảy văn hóa luôn là chất xúc tác mềm mại nhưng bền bỉ. Thống đốc tỉnh Osaka bày tỏ sự ấn tượng sâu sắc trước sức hút của các loại hình nghệ thuật truyền thống, đặc biệt là múa rối nước tại Nhà Việt Nam trong dịp EXPO 2025. Để tiếp nối tinh thần đó, phía Việt Nam đã đề xuất và nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ chính quyền thành phố Sakai trong việc hỗ trợ tổ chức Giải bóng đá cộng đồng người Việt Nam vào tháng 8/2026 tại tổ hợp thể thao đẳng cấp J-GREEN Sakai. Sự kiện này được xem là một hoạt động ngoại giao nhân dân thiết thực hướng tới chào mừng ngày Quốc khánh Việt Nam, thắt chặt tình đoàn kết và tăng cường sự hiểu biết của người dân bản địa đối với cộng đồng người Việt.
Tầm nhìn hướng tới các cột mốc lịch sử mới
Chuỗi hoạt động ngoại giao toàn diện tại khu vực Kansai là bước đệm chiến lược hướng tới cột mốc lịch sử: Kỷ niệm 30 năm thành lập Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka vào năm 2027. Nhằm duy trì và đẩy mạnh hơn nữa đà hợp tác, Tổng Lãnh sự Nguyễn Trường Sơn đã trân trọng gửi lời mời tới toàn bộ ban lãnh đạo chính quyền, Hội đồng nhân dân, Liên minh Nghị sĩ hữu nghị Nhật – Việt vùng Kansai và thành phố Sakai sang tham dự Diễn đàn địa phương Việt Nam – Nhật Bản lần thứ hai, dự kiến diễn ra tại cố đô Huế vào Quý III/2026.
Việc đăng cai một diễn đàn đa phương cấp địa phương, kết hợp với lộ trình chuẩn bị cho Năm APEC 2027 của Việt Nam, tái khẳng định cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc duy trì một môi trường đầu tư thông thoáng, ổn định và an toàn. Những bước đi ngoại giao chủ động, sắc bén từ cấp địa phương như tại Osaka chính là những viên gạch vững chắc, góp phần xây dựng tòa nhà quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam – Nhật Bản ngày càng thịnh vượng, đóng góp tích cực cho hòa bình và sự phát triển chung của khu vực.
