Nhằm hiện thực hóa các cam kết chiến lược, Việt Nam và Nhật Bản đang tích cực thúc đẩy các kế hoạch tăng cường liên kết quốc phòng. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Đại tướng Phan Văn Giang — Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam — vừa có buổi tiếp và làm việc với Đại sứ Nhật Bản Ito Naoki vào ngày thứ Tư vừa qua để thảo luận về các phương hướng làm sâu sắc hơn nữa quan hệ hợp tác quốc phòng giữa hai quốc gia.
Định hình quốc phòng là trụ cột cốt lõi trong quan hệ song phương
Tại buổi gặp gỡ, Đại tướng Phan Văn Giang đánh giá cao những hỗ trợ thiết thực từ phía Nhật Bản dành cho Việt Nam trong thời gian qua, đặc biệt là trong các lĩnh vực đào tạo quân sự, chuyển giao công nghệ quốc phòng và khắc phục hậu quả chiến tranh. Người đứng đầu Bộ Quốc phòng Việt Nam bày tỏ mong muốn đưa hợp tác quốc phòng trở thành một trong những trụ cột chính, định hình cho tổng thể mối quan hệ ngoại giao giữa hai nước.
Đáp lại, Đại sứ Ito Naoki khẳng định Tokyo đặc biệt coi trọng mối quan hệ đang ngày càng phát triển với Hà Nội. Ông kỳ vọng hai bên sẽ tiếp tục duy trì và phát huy những bước tiến tích cực đã đạt được sau chuyến thăm Việt Nam gần đây của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae.
Danh mục hợp tác toàn diện và đa tầng nấc
Hiện tại, chương trình nghị sự quốc phòng giữa Việt Nam và Nhật Bản đang được triển khai sâu rộng trên nhiều mặt trận bao gồm:
-
Hợp tác lực lượng: Tổ chức các chương trình huấn luyện chung, trao đổi sĩ quan quân đội và tăng cường phối hợp giữa các lực lượng hải quân, không quân và lục quân.
-
Chuyên môn kỹ thuật: Đẩy mạnh tương tác trong các lĩnh vực an ninh mạng, y học quân sự và tham gia vào các sứ mệnh gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc.
-
Hiện thực hóa cam kết: Tập trung triển khai toàn diện thỏa thuận hợp tác đào tạo đã được ký kết vào tháng 12 năm 2025.
Sự kiện sắp tới: Nhân dịp này, phía Việt Nam cũng đã gửi lời mời chính thức tới các quan chức quốc phòng và các doanh nghiệp công nghệ quân sự Nhật Bản sang tham dự Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam lần thứ ba, dự kiến diễn ra tại Hà Nội vào tháng 12 năm 2026.
Bước đi chiến lược trong chính sách đa phương hóa của Việt Nam
Xuyên suốt lịch sử hiện đại, Việt Nam từng phụ thuộc lớn vào nguồn cung cấp khí tài quân sự từ Nga, bao gồm các hợp đồng tàu ngầm và tiêm kích chiến đấu. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, Hà Nội đã chủ động đa dạng hóa nguồn cung thiết bị và công nghệ quốc phòng nhằm tự chủ chiến lược. Trong lộ trình dịch chuyển đó, Nhật Bản đóng một vai trò đặc biệt quan trọng.
-
Năm 2021 (Bước ngoặt pháp lý): Hai nước ký kết thỏa thuận về Chuyển giao Thiết bị và Công nghệ Quốc phòng, tạo hành lang pháp lý vững chắc để Nhật Bản xuất khẩu thiết bị quân sự sang Việt Nam.
-
Tháng 12/2024: Tổ chức thành công Đối thoại Thứ trưởng Ngoại giao – Quốc phòng lần đầu tiên tại Tokyo.
-
Tháng 6/2026: Tham mưu trưởng Lực lượng Tự vệ Nhật Bản có chuyến thăm chính thức tới Hà Nội, đánh dấu một trong những hoạt động trao đổi quốc phòng cấp cao nhất từ trước đến nay giữa hai nước.
Đối với Việt Nam, Nhật Bản được định vị là một đối tác đáng tin cậy, hỗ trợ đắc lực cho mục tiêu hiện đại hóa quân đội mà không khiến Việt Nam phải phụ thuộc hoàn toàn vào Nga hay xích lại quá gần Mỹ, bảo đảm nguyên tắc cân bằng trong chính sách đối ngoại.
