Cơ quan Du lịch Nhật Bản vừa ra thông báo chính thức cho phép chính quyền các địa phương áp dụng các quy định riêng để hạn chế, thậm chí đặt mức trần hoạt động về 0 ngày đối với dịch vụ lưu trú tư nhân (minpaku). Động thái này đánh dấu sự đảo chiều chính sách quan trọng nhằm giải quyết dứt điểm các hệ lụy từ làn sóng quá tải du lịch (overtourism) đang bùng nổ tại quốc gia này.
Quyết định này trao quyền lực pháp lý mạnh mẽ hơn cho các địa phương trong việc bảo vệ không gian sống và sự yên tĩnh của cư dân bản địa.
Áp lực từ tình trạng quá tải du lịch và xung đột dân sinh
Theo Luật Kinh doanh Dịch vụ Lưu trú Tư nhân có hiệu lực từ năm 2018, các cơ sở minpaku được phép vận hành tại các khu dân cư với thời gian tối đa 180 ngày mỗi năm. Tuy nhiên, sự phục hồi và tăng trưởng phi mã của lượng du khách quốc tế đến Nhật Bản trong thời gian qua đã khiến số lượng khách lưu trú tại các căn hộ minpaku gia tăng đột biến.
Sự bùng nổ nhanh chóng này kéo theo hàng loạt bất cập gây bức xúc gay gắt trong cộng đồng dân cư:
-
Ô nhiễm tiếng ồn: Khách du lịch thường xuyên gây ồn ào vào ban đêm tại các khu vực vốn cần sự yên tĩnh.
-
Xử lý rác thải sai quy định: Việc không nắm rõ hoặc không tuân thủ quy trình phân loại rác phức tạp của Nhật Bản tạo ra các điểm nóng về vệ sinh môi trường.
-
Trật tự an ninh: Sự xuất hiện liên tục của người lạ mặt tại các khu chung cư và ngõ hách dân cư làm dấy lên lo ngại về an toàn trật tự địa phương.
Bước ngoặt chính sách: Cho phép đưa giới hạn hoạt động về “0 ngày”
Trước làn sóng phản ứng từ công chúng, Cơ quan Du lịch Nhật Bản đã chính thức thay đổi lập trường. Nếu như trước đây cơ quan này luôn duy trì quan điểm cho rằng việc siết giới hạn hoạt động về 0 ngày là không phù hợp, thì thông báo mới nhất đã mở đường cho các địa phương tự điều chỉnh khung pháp lý.
Cụ thể, chính quyền các tỉnh, thành phố hiện có thể sửa đổi quy chế địa phương để hạ mức trần hoạt động 180 ngày xuống thấp hơn, thậm chí bằng 0 đối với các khu vực nhạy cảm.
Ranh giới pháp lý và tính linh hoạt cho từng vùng
Mặc dù nới lỏng quyền hạn cho cấp dưới, Cơ quan Du lịch Nhật Bản nhấn mạnh rằng thông báo này không đồng nghĩa với một lệnh cấm mang tính cào bằng hay chấp thuận cấm hoàn toàn trên toàn bộ lãnh thổ.
-
Phạm vi áp dụng: Các hạn chế khắt khe chỉ được phép triển khai tại các khu vực dân cư đông đúc, bán kính gần trường học, hoặc những địa bàn được đánh giá là sẽ chịu ảnh hưởng tiêu cực rõ rệt đến môi trường sống của người dân.
-
Tính chủ động địa phương: Phát biểu về định hướng mới, ông Murata Shigeki, Người đứng đầu Cơ quan Du lịch Nhật Bản, khẳng định các chính quyền địa phương cần dựa trên bức tranh thực tế và đặc thù riêng của địa bàn mình để xây dựng các bộ quy tắc ứng xử và quản lý sao cho cân bằng nhất giữa lợi ích kinh tế du lịch và chất lượng sống của cư dân.
