Mitsubishi Electric, Toshiba và Rohm đang đẩy nhanh kế hoạch hợp nhất mảng chip công suất vào tháng 9/2026. Bước đi chiến lược này nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu của ngành bán dẫn Nhật Bản trước sự bùng nổ mạnh mẽ của xe điện, trung tâm dữ liệu và các hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) thế hệ mới.
Sự hợp nhất này được kỳ vọng sẽ tái định hình cục diện thị trường chip thế giới, nơi các doanh nghiệp châu Âu đang nắm giữ vị thế áp đảo.
Mắt xích chiến lược trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo
Chip công suất đóng vai trò cốt lõi trong việc kiểm soát và chuyển đổi điện năng cho hàng loạt thiết bị từ ô tô điện, máy chủ, robot công nghiệp đến thiết bị gia dụng. Dù ít nhận được sự chú ý truyền thông hơn các bộ xử lý (CPU/GPU) tiên tiến, loại chip này lại có ý nghĩa sống còn đối với hiệu quả sử dụng năng lượng và sự vận hành ổn định của hệ thống.
Nhu cầu về chip công suất đang gia tăng với tốc độ chóng mặt khi các nền tảng AI thế hệ mới, điển hình như kiến trúc Vera Rubin của Nvidia, ngày càng trở nên phức tạp và tiêu thụ lượng điện năng khổng lồ. Điều này biến cuộc đua tối ưu hóa năng lượng thành chiến trường công nghệ mới, nơi chip công suất giữ vai trò quyết định.
Tham vọng lật đổ thế độc tôn của các tập đoàn phương Tây
Thương vụ sáp nhập lịch sử này chịu sự thúc đẩy mạnh mẽ từ Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản nhằm gia tăng sức cạnh tranh quốc tế cho chuỗi cung ứng nội địa.
-
Thực trạng thị trường: Hiện tại, Infineon Technologies của Đức đang dẫn đầu thế giới khi nắm giữ gần 20% thị trường bán dẫn công suất toàn cầu. Trong khi đó, các đại diện của Nhật Bản gồm Mitsubishi Electric, Toshiba và Rohm đều đang bị chia nhỏ nguồn lực với thị phần riêng lẻ của mỗi bên đều dưới mức 5%.
-
Kỳ vọng đột phá: Việc liên kết hoạt động của cả ba tên tuổi lớn này được dự báo sẽ tạo ra một thực thể mới đủ quy mô để vươn lên vị trí dẫn đầu toàn cầu về thị phần. Đồng thời, liên minh này giúp loại bỏ tình trạng đầu tư trùng lặp, tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu quả cho các hoạt động nghiên cứu & phát triển (R&D).
Những rào cản nội bộ và bài toán trợ cấp từ chính phủ
Mặc dù đã thống nhất về mặt chủ trương, liên doanh này vẫn phải đối mặt với những bất đồng lớn về định hướng dải sản phẩm. Trong khi Toshiba và Rohm muốn duy trì quan hệ với tệp khách hàng cũ bằng cách tiếp tục cung cấp danh mục sản phẩm đa dạng gồm cả bộ chuyển đổi và chip điều khiển, thì Mitsubishi Electric lại kiên quyết yêu cầu doanh nghiệp mới chỉ tập trung hoàn toàn vào phân khúc chip công suất.
Bên cạnh đó, gánh nặng tài chính cũng là một bài toán hóc búa. Mitsubishi Electric đang kiến nghị Chính phủ Nhật Bản nới lỏng các điều kiện hỗ trợ vốn. Theo quy định hiện hành, các dự án đầu tư chung trong mảng chip công suất phải đạt giá trị tối thiểu lên tới 200 tỷ yen (khoảng 1,2 tỷ USD) mới được nhận trợ cấp — một con số quá chênh lệch so với ngưỡng chỉ 30 tỷ yen của các phân khúc bán dẫn khác.
Trong bối cảnh dòng vốn công quyền đang bị hút mạnh về phía Rapidus (doanh nghiệp phát triển chip tiên tiến của Nhật Bản), mảng bán dẫn của Mitsubishi Electric vẫn chưa tiếp cận được nguồn hỗ trợ nào. Do đó, giới chuyên gia nhận định rằng nếu không nhận được cơ chế ưu đãi công bằng như các đối thủ ngoại quốc, biên lợi nhuận và chi phí sản xuất của liên doanh Nhật Bản sẽ khó tối ưu ngay cả khi mặt trận sáp nhập đã hoàn thành.
