Trong Sách trắng Quốc phòng dài 598 trang vừa được Nội các phê duyệt, Chính phủ Nhật Bản chính thức xác định trí tuệ nhân tạo (AI) và thiết bị không người lái (UAV) là các ưu tiên cốt lõi để hiện đại hóa quân đội và thích ứng với các hình thái chiến tranh hiện đại.
Bức tranh tích hợp AI, UAV và giải bài toán nhân lực
Việc đẩy mạnh tự động hóa quân sự được xem là bước đi chiến lược nhằm giải quyết đồng thời cả thách thức tác chiến lẫn áp lực xã hội:
-
Rút kinh nghiệm từ các cuộc xung đột toàn cầu: Tokyo nhấn mạnh việc điều chỉnh chiến lược quốc phòng dựa trên bài học thực tiễn từ các chiến trường tại Ukraine và Trung Đông, nơi công nghệ tự động hóa đóng vai trò then chốt.
-
Xây dựng hệ thống phòng thủ bờ biển nhiều tầng: Nhật Bản đang phát triển mạng lưới bảo vệ vùng lãnh hải kết hợp các thiết bị không người lái nhằm nâng cao khả năng giám sát và cảnh báo sớm.
-
Giải quyết cuộc khủng hoảng thiếu hụt binh sĩ: Trong bối cảnh dân số già hóa và lực lượng lao động suy giảm, việc ứng dụng AI và công nghệ tự động giúp giảm rủi ro sinh mạng cho binh sĩ, đồng thời tối ưu hóa khả năng sẵn sàng chiến đấu.
Động lực cho công nghiệp nội địa và đánh giá môi trường an ninh
Tài liệu chiến lược mới tiếp tục thắt chặt mối liên kết giữa công nghệ quốc phòng, kinh tế và tình hình địa chính trị khu vực:
-
Thử nghiệm khí tài thế hệ mới: Cơ quan Mua sắm, Công nghệ và Hậu lực (ATLA) đã chọn 4 doanh nghiệp tiềm năng để phát triển mẫu UAV chiến đấu khẩn cấp, hiện đang được phối hợp đánh giá cùng Lực lượng Phòng vệ Biển.
-
Thúc đẩy công nghệ lưỡng dụng và xuất khẩu: Sách trắng đề xuất mở rộng nghiên cứu công nghệ có thể dùng cho cả dân sự lẫn quân sự, đồng thời nới lỏng quy chế xuất khẩu thiết bị quốc phòng để củng cố năng lực sản xuất trong nước và tạo đà tăng trưởng kinh tế.
-
Cảnh báo các thách thức chiến lược: Nhật Bản tiếp tục xác định các hoạt động quân sự của Trung Quốc là thách thức lớn nhất, đồng thời bày tỏ quan ngại sâu sắc trước sự gia tăng hợp tác an ninh giữa Nga và Triều Tiên.
