Trong Sách trắng Quốc phòng vừa công bố ngày 4/8, Chính phủ Nhật Bản nhấn mạnh việc thúc đẩy sản xuất vũ khí không chỉ nhằm bảo vệ an ninh quốc gia mà còn được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng dẫn đến sự thịnh vượng kinh tế.
Tầm nhìn chiến lược và sự thay đổi trong cách tiếp cận công chúng
Tài liệu an ninh mới của Tokyo thể hiện bước chuyển dịch rõ nét trong định hướng phát triển quốc phòng gắn liền với dân sinh:
-
Tận dụng công nghệ và doanh nghiệp tư nhân: Sách trắng khuyến nghị chính phủ gia tăng tài trợ cho các công ty khởi nghiệp, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại và tăng cường sử dụng các linh kiện thương mại sẵn có vào quy trình sản xuất vũ khí.
-
Thông điệp đồng điệu với chính sách của Chính phủ: Định hướng đầu tư quốc phòng tạo lợi ích cho nền kinh tế tổng thể hoàn toàn phù hợp với chính sách của Thủ tướng Sanae Takaichi trong việc sử dụng chi tiêu chiến lược làm đòn bẩy tăng trưởng.
-
Thay đổi thiết kế mang tính biểu tượng: Bìa Sách trắng năm nay được thiết kế theo phong cách hoạt hình (anime) vẽ hình ảnh một gia đình hạnh phúc giữa không gian thành phố hiện đại, thay thế cho các hình ảnh khí tài hay binh lính truyền thống nhằm truyền tải thông điệp về một hình ảnh tương lai hòa bình và phát triển.
Áp lực ngân sách và ưu tiên đầu tư khí tài hiện đại
Nhật Bản đang phải cân đối giữa tham vọng mở rộng năng lực quân sự và bài toán quản lý tài chính quốc gia:
-
Chuẩn bị cho Chiến lược An ninh Quốc gia mới: Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Thủ tướng Takaichi đang xây dựng chiến lược an ninh mới, dự kiến sẽ tiếp tục kiến nghị tăng ngân sách quốc phòng nhằm răn đe các nguy cơ xung đột tại những khu vực chiến lược.
-
Thách thức tài chính và chi tiêu công: Mặc dù đã áp dụng nhiều giải pháp như tăng thuế và cải cách chi tiêu để đưa ngân sách quốc phòng lên mức 2% GDP, chính phủ Nhật Bản vẫn gặp áp lực lớn khi phải gánh vác mức ngân sách kỷ lục 122,3 nghìn tỷ yên cho năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2027 cùng các gói hỗ trợ dân sinh khác.
-
Định hướng phát triển các dòng vũ khí mới: Phần lớn nguồn ngân sách gia tăng thời gian qua được phân bổ cho chương trình phát triển tên lửa tầm xa trên 1.000 km. Các khoản chi tiêu bổ sung tiếp theo dự kiến sẽ ưu tiên đầu tư cho máy bay không người lái (drone) và các thiết bị tác chiến tự động không người lái.
