Mặc dù Mỹ và Nhật Bản đã thực hiện chiến dịch can thiệp ngoại hối lịch sử, đồng yên vẫn trượt giá trở lại sát ngưỡng 159 JPY/USD. Đà suy yếu này bộc lộ những giới hạn của việc can thiệp đơn lẻ khi các nút thắt cốt lõi về tài khóa và chính sách tiền tệ chưa được tháo gỡ.
Thực trạng trượt giá của đồng yên sau đợt can thiệp
Hiệu quả của chiến dịch hỗ trợ tỷ giá phối hợp giữa Tokyo và Washington suy giảm nhanh chóng:
-
Diễn biến tỷ giá: Sau đợt can thiệp phối hợp cuối tháng 7, đồng yên từng tăng ngắn hạn lên mốc 155 JPY/USD. Tuy nhiên, đến ngày 14/8, đồng yên quay đầu giảm về quanh mức 159 JPY/USD, xóa sạch gần như toàn bộ thành quả phục hồi và đe dọa vượt mốc tâm lý 160 JPY/USD.
-
Tình thế thử thách: Đà giảm mới đặt giới chức Nhật Bản và Mỹ trước áp lực phải xem xét liệu có tiếp tục can thiệp một lần nữa hay không, đúng như các cam kết ứng phó với “biến động bất ổn” trước đó.
Nguyên nhân gốc rễ khiến đồng yên không thể phục hồi bền vững
Giới phân tích kinh tế chỉ ra 3 rào cản chính ngăn cản đà tăng giá lâu dài của đồng yên:
-
Áp lực tài khóa từ chính sách chi tiêu: Kế hoạch mở rộng chi tiêu chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi (bao gồm bãi bỏ phụ thu thuế xăng dầu, khôi phục trợ cấp điện/nhiên liệu và giảm thuế tiêu thụ thực phẩm từ 8% xuống 1%) làm gia tăng lo ngại về tính bền vững của khối nợ công – hiện đã gấp hơn 2 lần quy mô GDP Nhật Bản.
-
Chênh lệch lãi suất Mỹ – Nhật: Dù BOJ tăng lãi suất định kỳ khoảng 6 tháng một lần (gần nhất vào tháng 6/2026 đưa lãi suất lên 1%), khoảng cách với lãi suất Mỹ vẫn ở mức rộng. Điều này khiến các tài sản định giá bằng đồng USD tiếp tục giữ sức hút vượt trội.
-
Tốc độ thắt chặt tiền tệ của BOJ: Thị trường đánh giá BOJ hành động quá chậm. Dù kỳ vọng tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 9/2026 đang gia tăng và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent bày tỏ sự ủng hộ, tâm lý e ngại chính sách nới lỏng tài khóa vẫn đè nặng lên đồng nội tệ.
Bài toán khó đối với Tokyo và Washington
Chiến dịch giải cứu đồng yên vô tình đẩy hai quốc gia vào tình thế tiến thoái lưỡng nan về mặt kinh tế và trái phiếu:
-
Nguy cơ gây áp lực lên thị trường trái phiếu Mỹ: Nhật Bản là quốc gia nắm giữ trái phiếu Kho bạc Mỹ lớn nhất ngoài nước. Nếu Tokyo tiếp tục bán tháo lượng tài sản này để lấy USD can thị trường, lợi suất trái phiếu Mỹ sẽ bị đẩy lên cao hơn nữa (ngày 13/8, Mỹ bán trái phiếu 30 năm với lợi suất cao nhất kể từ 2001).
-
Giải pháp căn cơ được đề xuất: Ngân hàng Bank of America gợi ý Nhật Bản nên áp dụng các chính sách khuyến khích dòng vốn quay về nội địa, bao gồm việc chuyển tỷ trọng tài sản của các quỹ hưu trí công sang đầu tư trong nước.
