Nhu cầu bùng nổ đối với bột trà xanh matcha tại các thị trường quốc tế như Mỹ đang gây áp lực nghiêm trọng lên chuỗi cung ứng nội địa của Nhật Bản. Tình trạng khan hiếm nguyên liệu không chỉ đẩy giá thành nông sản lên mức kỷ lục mà còn đe dọa trực tiếp đến các hoạt động văn hóa trà đạo lâu đời.
Bùng nổ nhu cầu tại Mỹ và biến động giá nguyên liệu
Trà xanh matcha từ một sản phẩm văn hóa truyền thống đã nhanh chóng trở thành hiện tượng tiêu dùng trên toàn cầu:
-
Sức hút tại thị trường quốc tế: Tại các đô thị lớn như New York, các dòng thức uống như matcha latte hay matcha americano thu hút hàng dài người xếp hàng. Phần lớn nguyên liệu cao cấp đều được nhập khẩu trực tiếp từ vùng trồng trà Uji danh tiếng của Nhật Bản.
-
Động lực văn hóa: Ông Alan Jiang, người sáng lập thương hiệu 12 Matcha, nhận định sự tò mò của người tiêu dùng phương Tây đối với triết lý và văn hóa trà Nhật Bản là chìa khóa tạo nên cơn sốt này.
-
Giá nguyên liệu thô tăng vọt: Nhu cầu xuất khẩu tăng cao khiến giá tencha (loại lá trà xanh đặc biệt không vò dùng để xay thành matcha) tại Nhật Bản tăng gấp đôi so với năm trước, đạt ngưỡng gần 90 USD/kg.
Ngành sản xuất “kiệt sức” và tác động tới trà đạo truyền thống
Sự mất cân bằng cung cầu đang để lại những hệ lụy sâu sắc đối với thị trường nội địa Nhật Bản:
-
Nông dân và thương hiệu quá tải: Nông dân trồng trà cùng các nhà sản xuất không thể đáp ứng kịp tiến độ đơn hàng. Nhiều thương hiệu lâu năm dù sở hữu trang trại riêng vẫn rơi vào tình trạng thiếu hụt, buộc phải tranh mua nguyên liệu từ thương lái bên ngoài.
-
Ảnh hưởng tới nghi lễ truyền thống: Đại sư Yamada Sohen thuộc phái trà đạo Sohen chia sẻ năm qua là lần đầu tiên ông không thể thu mua đủ matcha cho các nghi lễ trà đạo, kể cả qua kênh thương mại điện tử, do tình trạng khan hiếm diện rộng.
-
Chuyển dịch thích ứng: Trước làn sóng tiêu thụ mới, thế hệ trẻ và các nhà sản xuất Nhật Bản đang bắt đầu nghiên cứu các dòng matcha thế hệ mới với hương vị tùy biến, phục vụ đa dạng nhu cầu văn hóa và tôn giáo của khách hàng quốc tế.
