Ngày 24/7, Chính phủ Nhật Bản tuyên bố kế hoạch tiến hành cuộc thử nghiệm khai thác đất hiếm quy mô lớn vào tháng 2 tới tại khu vực đáy biển sâu thuộc Thái Bình Dương. Bước đi này diễn ra sau thành công của sứ mệnh thu thập mẫu vật từ độ sâu 6.000m, mở ra cơ hội giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc.
Thành công bước đầu từ độ sâu 6.000m dưới đáy biển
Thông tin từ Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho biết, tàu khoan biển sâu của nước này hồi đầu năm đã thu thập thành công khoảng 50 tấn vật liệu từ đáy biển gần đảo Minamitorishima (cách Tokyo khoảng 2.000km).
Kết quả phân tích từ Cơ quan Khoa học và Công nghệ Trái Đất – Biển Nhật Bản (JAMSTEC) xác nhận sự hiện diện của nhiều nguyên tố đất hiếm quan trọng:
-
Yttrium: Nguyên tố then chốt được sử dụng làm chất phủ trong thiết bị sản xuất bán dẫn, chất xúc tác lọc khí thải ô tô và các ứng dụng công nghệ cao.
-
Gadolinium và Dysprosium: Hai nguyên tố đất hiếm chiến lược khác được ghi nhận có trong khối lượng vật liệu thu hồi.
Thủ tướng Takaichi khẳng định đây là cơ sở để Nhật Bản tiến tới đợt thử nghiệm khai thác quy mô lớn vào tháng 2/2027, nhằm tăng cường khả năng tự chủ chuỗi cung ứng với sự phối hợp giữa khối công và tư nhân.
Mục tiêu chiến lược và bài toán tác động môi trường
Đất hiếm là nhóm khoáng sản đặc biệt quan trọng trong chế tạo từ chip bán dẫn, ô tô điện đến tên lửa và tuabin gió. Việc Nhật Bản xúc tiến khai thác tại Minamitorishima mang ý nghĩa chiến lược lớn:
-
Giảm phụ thuộc vào Trung Quốc: Tương tự Mỹ và nhiều quốc gia, Nhật Bản đang nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung, tránh rủi ro từ việc phụ thuộc vào một thị trường đơn lẻ.
-
Trữ lượng tiềm năng khổng lồ: Các nghiên cứu ước tính khu vực đáy biển quanh đảo Minamitorishima chứa hàng triệu tấn đất hiếm, đủ khả năng đáp ứng nhu cầu tiêu thụ một số loại khoáng sản của Nhật Bản trong hàng trăm năm.
-
Hợp tác quốc tế: Nhật Bản đã đặt vấn đề thảo luận với Mỹ về việc phối hợp khai thác khoáng sản xung quanh đảo san hô này.
Dù mở ra triển vọng lớn về tự chủ tài nguyên, kế hoạch khai thác biển sâu của Nhật Bản cũng đang gặp phải sự lo ngại từ các tổ chức bảo vệ môi trường quốc tế về những nguy cơ tác động tiêu cực đến hệ sinh thái đa dạng sinh học dưới đại dương.
