Nhật Bản thử nghiệm thành công nguyên mẫu tên lửa tái sử dụng RV-X

Cơ quan Thám hiểm Hàng không Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) vừa thông báo thử nghiệm thành công nguyên mẫu tên lửa tái sử dụng mang tên RV-X tại tỉnh Akita, thuộc vùng Đông Bắc nước này. Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng trong nỗ lực cắt giảm chi phí và nâng cao hiệu quả cho các chiến dịch phóng vệ tinh tương lai của Tokyo.

Chuyến bay thử nghiệm hạ cánh thẳng đứng

Cuộc thử nghiệm được JAXA triển khai vào ngày 11-7-2026 tại cơ sở chuyên biệt ở thành phố Noshiro. Trong vòng 40 giây vận hành, tên lửa thử nghiệm RV-X đã thực hiện thành công chuỗi thao tác kỹ thuật phức tạp bao gồm:

• Cất cánh thẳng đứng và đạt độ cao tối đa khoảng $11\text{ m}$.

• Di chuyển theo phương ngang với khoảng cách tầm $16\text{ m}$.

• Điều hướng và hạ cánh an toàn bằng hệ thống bốn chân đáp được trang bị sẵn.

Giám đốc dự án Takashi Ito khẳng định kết quả thực tế hoàn toàn trùng khớp với các kịch bản kỳ vọng của đội ngũ kỹ sư, đặt nền móng vững chắc cho lộ trình làm chủ công nghệ tên lửa tái sử dụng nội địa. Về mặt thông số kỹ thuật, nguyên mẫu RV-X sở hữu chiều dài khoảng $7,3\text{ m}$ và đường kính thân đạt khoảng $1,8\text{ m}$.

Tiền đề cho dự án quốc tế Callisto

Toàn bộ khối dữ liệu thu thập được từ hành trình bay của RV-X sẽ lập tức được chuyển giao để phục vụ thiết kế Callisto – dự án hợp tác quốc tế trọng điểm giữa ba quốc gia Nhật Bản, Pháp và Đức.

Phương tiện phóng tái sử dụng Callisto sẽ chia sẻ chung cấu trúc động cơ với RV-X. Dự án đặt mục tiêu thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên trước tháng 4-2027 với yêu cầu kỹ thuật cao hơn, hướng tới việc hạ cánh thẳng đứng từ các độ cao lớn hơn đáng kể.

Cuộc đua tối ưu hóa chi phí trong ngành công nghiệp vũ trụ

Hiện tại, dòng tên lửa H3 – vốn là phương tiện phóng chủ lực của ngành hàng không vũ trụ Nhật Bản vẫn chỉ dừng lại ở phương thức sử dụng một lần. Việc phụ thuộc vào công nghệ truyền thống này khiến chi phí vận hành bị đẩy lên cao. Do đó, JAXA đang dồn lực nghiên cứu các giải pháp tái sử dụng nhằm tối ưu hóa ngân sách, tăng mật độ phóng vệ tinh và duy trì vị thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Xét trên quy mô toàn cầu, phân khúc này hiện do công ty SpaceX (Mỹ) dẫn đầu với dòng tên lửa thương mại Falcon 9 nổi tiếng. Riêng tại thị trường nội địa Nhật Bản, xu hướng này cũng đang ghi nhận sự chuyển dịch mạnh mẽ sang khối tư nhân. Trước đó vào năm 2025, Công ty Honda R&D (thuộc tập đoàn Honda) cũng đã thử nghiệm thành công một nguyên mẫu tên lửa tái sử dụng, trở thành doanh nghiệp tư nhân đầu tiên của quốc gia này đạt được thành tựu trên.