Tổng thống Nga Vladimir Putin lần đầu tiên trực tiếp tới thăm đảo Iturup thuộc quần đảo Kuril (Tokyo gọi là Vùng lãnh thổ phương Bắc), động thái này lập tức vấp phải sự phản đối gay gắt từ phía Nhật Bản.
Chi tiết chuyến thăm của Tổng thống Vladimir Putin
Chuyến công tác của nhà lãnh đạo Nga diễn ra sau khi ông kết thúc đợt kiểm tra hoạt động quân sự tại khu vực:
-
Lịch trình làm việc tại đảo Iturup: Tổng thống Putin cùng Thống đốc tỉnh Sakhalin Valery Limarenko đã tới kiểm tra cơ sở hạ tầng địa phương, bao gồm một tổ hợp chế biến thủy sản, bệnh viện và một trường học trên đảo. Chuyến thăm kết thúc bằng cuộc họp làm việc giữa ông Putin và Thống đốc Limarenko.
-
Cột mốc lịch sử: Đây là lần đầu tiên ông Putin trực tiếp đặt chân tới quần đảo Kuril. Trước đó, lãnh đạo cấp cao Nga chỉ có 5 chuyến thăm tới đây, bao gồm ông Dmitry Medvedev (4 lần vào các năm 2010, 2012, 2015, 2019) và Thủ tướng Mikhail Mishustin (năm 2021).
-
Hoạt động trước chuyến thăm: Trước khi tới Iturup, ông Putin đã trực tiếp giám sát giai đoạn cuối trong cuộc tập trận của Hạm đội Thái Bình Dương diễn ra tại Yuzhno-Sakhalinsk.
Phát biểu về quan hệ song phương và phản ứng từ phía Nhật Bản
Chuyến thăm làm gia tăng căng thẳng ngoại hối và chủ quyền giữa Moscow và Tokyo:
-
Tuyên bố của Tổng thống Putin: Nhà lãnh đạo Nga khẳng định Moscow từng duy trì quan hệ hợp tác mang tính xây dựng với Tokyo về vấn đề tranh chấp quần đảo Kuril dưới thời cựu Thủ tướng Abe Shinzo. Ông nhấn mạnh sự thay đổi tiêu cực trong lập trường của Nhật Bản hiện nay hoàn toàn không xuất phát từ phía Nga.
-
Phản ứng chính thức từ Tokyo: Ngoại trưởng Nhật Bản Motegi Toshimitsu đã lên tiếng phản đối gay gắt chuyến thăm của Tổng thống Putin. Bộ Ngoại giao Nhật Bản khẳng định quần đảo này là một bộ phận không thể tách rời của lãnh thổ Nhật Bản xét trên cả phương diện lịch sử lẫn luật pháp quốc tế.
Vị trí chiến lược và tầm quan trọng của quần đảo Kuril
Khu vực tranh chấp sở hữu những lợi thế đặc biệt về vị trí và tài nguyên thiên nhiên:
-
Địa chính trị: Quần đảo duy trì vị trí địa lý quân sự – chiến lược quan trọng tại khu vực Thái Bình Dương.
-
Tài nguyên quý hiếm: Quần đảo hiện có khoảng 20.000 dân sinh sống và sở hữu nguồn trữ lượng lớn các kim loại cực kỳ quý hiếm như Reni. Đây là nguyên liệu quan trọng được ứng dụng trong sản xuất linh kiện máy bay phản lực, công nghệ tên lửa và ngành năng lượng nguyên tử.
