Bi kịch của một bác sĩ 67 tuổi tại Tokyo (Nhật Bản) bị liệt vĩnh viễn do biến chứng thần kinh sau khi ăn thịt gà sống đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về mối nguy hiểm tiềm ẩn từ các món sashimi gà (torisashi).
Bi kịch liệt vĩnh viễn từ đĩa sashimi gà
Dù quy trình xử lý thực phẩm tại Nhật Bản thường được đánh giá cao, việc tiêu thụ thịt gia cầm chưa chín kỹ vẫn mang lại nhiều rủi ro sức khỏe nghiêm trọng:
-
Tình huống ngộ độc: Bác sĩ Kim Yoshio (67 tuổi, sinh sống tại Tokyo) xuất hiện triệu chứng tiêu chảy nặng chỉ vài ngày sau khi ăn món thịt gà sống tẩm ướp nước tương wasabi tại một nhà hàng.
-
Bùng phát biến chứng thần kinh: Khi tình trạng nhiễm trùng đường ruột vừa giảm bớt, bệnh nhân bắt đầu bị tê tay, mất cảm giác ở hai chân, nhanh chóng mất khả năng đứng vững và gặp khó khăn về hô hấp.
-
Di chứng nghiêm trọng: Bệnh nhân được đưa vào phòng chăm sóc tích cực (ICU) và chẩn đoán mắc hội chứng Guillain-Barré (GBS). Tổn thương thần kinh không thể phục hồi khiến vị bác sĩ vĩnh viễn mất khả năng đi lại và phải phụ thuộc vào xe lăn.
Cơ chế tác động và hiện tượng “bắt chước phân tử”
Các bác sĩ xác định nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là vi khuẩn Campylobacter jejuni có trong đĩa thịt gà chưa nấu chín:
-
Cơ chế gây bệnh: Vi khuẩn Campylobacter jejuni tồn tại tự nhiên trong đường ruột gia cầm và dễ dính vào thịt trong quá trình giết mổ.
-
Hiện tượng “bắt chước phân tử”: Cấu trúc màng ngoài của loại vi khuẩn này có sự tương đồng lớn với ganglioside (thành phần cấu tạo nên lớp vỏ myelin bảo vệ dây thần kinh ngoại biên người).
-
Hệ thần kinh bị tấn công: Khi vi khuẩn xâm nhập, hệ miễn dịch sản sinh kháng thể nhưng lại nhầm lẫn và quay sang tấn công, phá hủy lớp vỏ myelin của chính bệnh nhân, làm gián đoạn dòng tín hiệu truyền từ não bộ đến các cơ.
Khuyến cáo an toàn từ Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản
Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản phản đối việc tiêu thụ thịt gà tươi sống hoặc tái, đồng thời chỉ ra các rủi ro kỹ thuật:
-
Tỷ lệ nhiễm khuẩn cao: Có khoảng 40 – 60% thịt gà tươi trên thị trường chứa vi khuẩn Campylobacter jejuni. Việc chỉ khè lửa hoặc làm chín tái bề mặt không thể tiêu diệt vi khuẩn đã xâm nhập sâu vào thớ thịt.
-
Liều lượng gây bệnh thấp: Chỉ cần vài trăm vi khuẩn là đủ gây nhiễm trùng. Thời gian ủ bệnh tiêu hóa từ 2 – 5 ngày, trong khi biến chứng Guillain-Barré có thể bùng phát sau 1 – 3 tuần.
-
Nguyên tắc phòng ngừa:
-
Tuân thủ ăn chín uống sôi, nấu kỹ thịt gà ở nhiệt độ trên 70°C.
-
Dùng riêng dụng cụ bếp (dao, thớt, đĩa) cho thực phẩm sống và chín để tránh lây nhiễm chéo.
-
Rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc thịt sống; không rửa thịt gà trực tiếp dưới vòi nước xả mạnh nhằm tránh văng bắn vi khuẩn ra không gian xung quanh.
-
