Các nhà khoa học Nhật Bản vừa đưa ra chuỗi cảnh báo đáng chú ý về rủi ro xuất hiện các đợt siêu động đất kèm sóng thần tàn khốc, đặc biệt tập trung tại khu vực tỉnh Hokkaido (phía Bắc) và tỉnh Okinawa (phía Nam). Các phân tích tích hợp dữ liệu lịch sử và công nghệ quan trắc hiện đại chỉ ra nhiều điểm tương đồng nguy hiểm với thảm họa động đất năm 2011.
Tình trạng tích tụ năng lượng địa chất ngoài khơi Hokkaido
Các nghiên cứu chuyên sâu công bố năm 2026 đang hướng sự chú ý đặc biệt về vùng biển phía Bắc Nhật Bản:
-
Chỉ số năng lượng b-value giảm sút đáng ngạc nhiên: Nhóm nghiên cứu của Giáo sư Kazuyoshi Nanjo (Đại học Shizuoka) phát hiện khu vực rộng khoảng 20 km² ngoài khơi Hokkaido duy trì chỉ số b-value rất thấp kể từ năm 2008. Chỉ số này hạ thấp là dấu hiệu cho thấy năng lượng địa chất đang tích tụ âm thầm dưới lòng đất thay vì giải phóng qua các trận động đất nhỏ. Tình trạng này hoàn toàn tương đồng với diễn biến tại vùng biển ngoài khơi Sanriku trước thảm họa năm 2011.
-
Chu kỳ sóng thần đã vượt ngưỡng: Theo dữ liệu từ Trụ sở Thúc đẩy Nghiên cứu Động đất của chính phủ Nhật Bản, các đợt sóng thần lớn dọc rãnh Chishima có chu kỳ lặp lại khoảng 340-380 năm. Hiện tại đã hơn 400 năm trôi qua kể từ đợt sóng thần lịch sử ở thế kỷ 17 mà chưa có đợt giải phóng năng lượng tương đương.
-
Mảng kiến tạo bị kẹt cứng: Nhóm nghiên cứu của Trợ lý Giáo sư Fumiaki Tomita (Đại học Tohoku) thu thập dữ liệu đáy biển ngoài khơi Nemuro trong 5 năm (từ 2019) và ghi nhận mảng Thái Bình Dương cùng mảng lục địa đang dính chặt vào nhau, cùng dịch chuyển khoảng 8 cm/năm. Mức độ dịch chuyển tích lũy tại đây đã đạt 20-30 m, xấp xỉ mức dịch chuyển 25 m từng kích hoạt trận siêu động đất 9 độ năm 2011.
Bối cảnh thiên tai gia tăng áp lực phòng chống thảm họa
Những cảnh báo mang tính chu kỳ từ giới chuyên gia được đưa ra ngay trong bối cảnh miền Nam Nhật Bản vừa chịu thiệt hại nặng nề:
-
Trận động đất 7,1 độ tại Kumamoto: Chiều ngày 28/7, trận địa chấn mạnh đã tàn phá tỉnh Kumamoto (đảo Kyushu), làm đổ sập trung tâm thương mại AEON Mall, gây hỏa hoạn và khiến nhiều người mắc kẹt. Các hoạt động tìm kiếm cứu nạn vẫn đang diễn ra gấp rút tại các khu vực bị ảnh hưởng như thị trấn Hikawa.
-
Khuyến cáo chuẩn bị sẵn sàng: Do không thể dự báo chính xác thời điểm bùng phát của các đợt siêu địa chấn, giới khoa học Nhật Bản kêu gọi chính quyền và người dân luôn duy trì mức cảnh giác cao nhất, ưu tiên tối đa cho các kịch bản ứng phó thảm họa khẩn cấp.
